Zojuist verschenen - Vanaf 19 juni in de boekhandel

Hoe de spoorwegen de politiek al in de negentiende eeuw confronteerden met de keerzijde van de vrije markt

De spoorwegen zijn een van de meest tot de verbeelding sprekende voorbeelden van marktwerking in de publieke sector. Eind jaren negentig leek dit een logische stap. Inmiddels twijfelen we daaraan. Want als alles wordt afgemeten aan het rendement heeft dit onvermijdelijk gevolgen voor activiteiten die per definitie onrendabel zijn. Wat we lijken te zijn vergeten is dat deze conclusie reeds in de negentiende eeuw werd getrokken. Ontspoord neemt de lezer mee terug naar het hoogoplopende politieke debat in de begintijd van de spoorwegen. Konden de aanleg en exploitatie van spoorwegen worden overgelaten aan de vrije markt of lag hier een taak voor de staat? Wat de ‘spoorwegkwestie’ zou gaan heten sleepte honderd jaar voort en zou kort voor de Tweede Wereldoorlog uitmonden in de oprichting van de NS. Deze geschiedenis is ook nu nog relevent voor het debat over de verhouding tussen staat en markt.